Madonna dei Fornelli - Monte di Fò

Dinsdag 22 mei
Madonna dei Fornelli - Monte di Fò
Lengte: 23 km
Duur: 6 uur 45 minuten

Als ik opsta is het prachtig zonnig, maar als ik wegga zie ik de donkere luchten alweer boven me. Ik ben benieuwd wat het gaat worden vandaag.
Ik denk dat de bar al om 6.00 uur opengaat; ik ruik de koffie al en het geschreeuw begint ook. Waarom kunnen Italianen niet zachtjes praten? Om 7.00 uur schuif ik aan. Of ik een cappuccino en een brioche genoeg vind voor het ontbijt. Nou eigenlijk niet natuurlijk, maar ik denk niet dat ik veel keuze heb. En dus zeg ik maar ja, maar verander die cappuccino in een thee. Afrekenen gaat weer zwart, want een bon krijg ik niet. Ze schrijft een bedrag op een papiertje (geen idee hoe ze daaraan komt overigens) en gooit dat daarna weg. Ik vind het best hoor. Daarna naar de alimentari om broodjes te halen. Ook vraag ik haar de weg over het asfalt in plaats van door het bos. Ze begrijpt het helemaal. Ze wijst hoe ik moet lopen, hoe lang dat is, waar ik uitkom en hoe ik dan verder moet. En het klopt helemaal. Leer mij namelijk de luie Italiaan kennen. Bij de vraag hoever iets is, geven ze altijd te weinig km dan wel minuten op. Want lopen? Nee, daar houden we niet van. Maar niet deze mevrouw. Ik vind haar geweldig. Ik loop nu wel meer km dan oorspronkelijk de bedoeling, maar ik heb niet veel vertrouwen in de begaanbaarheid van het pad. Het loopt uitstekend; het is totaal niet druk en heb dus alle tijd om om me heen te kijken en midden op de weg te lopen. Uiteindelijk blijkt ook dat het aantal km dan wel meer is, de tijd die het me kost is veel minder. Daarna heb ik niet veel keus en moet ik wel door het bos.

In het bos

Dat is ook altijd zo raar. Als ik het bospad in loop, staat er op grote borden dat je er niet in mag en dat het terrein bewaakt wordt door honden. Maar het wandelpad loopt er wel doorheen. Dan hoef ik eigenlijk al niet meer. En wat wil je nou: is het verbonden toegang of mag je er gewoon lopen. Ik zal daar wel te veel Nederlander voor zijn om dit te kunnen begrijpen.

De kaak van een ...?

En het pad ziet er precies uit zoals ik al dacht: het is glad en glibberig en vol met modderpoelen. Ik balanceer op kleine droge stukjes, neem reuzenstappen om over een plas heen te stappen, glijd cm verder zonder dat dat de bedoeling was en beland nog net niet in het prikkeldraad dat een afrastering vormt naar de afgrond. Soms blijf ik met mijn schoen in de modderklei hangen en krijg hem er nauwelijks uit, soms is dat het geval met mijn stokken. Nou, dit gaat lekker. Een voordeel van dit weer: je ziet alle diersporen uitstekend. Geen idee wat ik tegenkom natuurlijk, want ik heb de biologische kennis van een aap.

Reesporen

En heb ik al wel dagen dezelfde kleren aan, op het oog waren ze nog best schoon. Ook dat kun je nu niet meer zeggen. Overal zitten moddervlekken. Het volgende stuk loop ik weer om over de weg in plaats van het bospad. Vast niet zo’n mooi uitzicht, maar het beviel me net prima.

Duitse begraafplaats

Vlak voor Passo della Futa kom ik langs een grote Duitse WO II begraafplaats, de grootste van Italië; hij dateert van eind jaren zestig. Eigenlijk best lelijk, maar toch ook wel indrukwekkend. Ook omdat er niemand is. Zeker als je dan op verschillende graven leest: “ein unbekannter Soldat“.

'Zwei unbekannte Deustsche Soldaten'

Het doet me denken aan de vele WO I begraafplaatsen in Noord-Frankrijk, die ook zoveel indruk op me hebben gemaakt. Twee weken geleden had ik in Londen een redelijk onaangenaam gesprek over de dodenherdenking in NL. Ook daar houden ze natuurlijk het Nederlandse nieuws bij. Er is altijd een gedichtenwedstrijd voor jongeren en het gewonnen gedicht wordt voorgelezen. Dit jaar had iemand een gedicht geschreven over zijn foute oom. Ik vond het een mooi gedicht. Het gaf goed aan hoe moeilijk het soms is keuzes te maken, en dat je ook wel eens de verkeerde keuze maakt. Het was zeer gewaagd, en er is veel protest gekomen. Uiteindelijk mocht het niet voorgelezen worden. En er was nog meer onvrede. Er was een rechtszaak omdat een burgemeester tijdens de stille tocht niet alleen langs de Nederlandse gevallenen wilde lopen, maar ook langs de Duitse. Een Joodse vereniging wilde dat niet en heeft een rechtszaak aangespannen om te voorkomen dat de burgemeester daarlangs zou lopen. De Joodse vereniging heeft de zaak gewonnen. En zo liep de burgemeester niet langs de Duitse omgekomenen, en vrijwel de hele gemeente wel. En toen kwam natuurlijk de discussie in de krant. Had er wel een rechtszaak mogen komen, en is het nu in plaats van een dodenherdenking een jodenherdenking geworden? Laat ik vooropstellen dat ik een groot voorstander ben van de jaarlijkse dodenherdenking. Zoals het gedenken op 4 mei en het vieren van de vrijheid op 5 mei vorm wordt gegeven, vind ik heel mooi. Van mij had de jongen het gedicht over zijn foute oom mogen voorlezen en van mij had de burgemeester ook langs de Duitse slachtoffers mogen lopen. Maar de ouders in Londen dachten daar heel anders over. Een van de ouders is half Pools, op wie de hele geschiedenis van WO II een grote stempel heeft gedrukt. Zoals hij zelf zei: als de oorlog er niet was geweest, was ik er ook niet. Ik begrijp dat je dan anders naar de oorlog kijkt. Ik vind het ingewikkeld. Misschien ben ik te jong om erover te oordelen. Mijn ouders hebben de oorlog meegemaakt, maar mijn familie is niet uitgemoord. Maar het is meer dan 65 jaar geleden gebeurd. En het is te makkelijk om te zeggen wat of wie goed en fout was of is; weet je wel zo zeker dat jij goed zou zijn? En al die gedachten gaan door me heen als ik over deze Duitse begraafplaats loop.
Dan kom ik bij Passo della Futa uit. Hier is een ristorante waar ik eindelijk naar de wc kan. Aangezien de weg zo nat is, kan ik mijn rugzak nergens kwijt om lekker in de vrije natuur te wateren. En met rugzak op gaat niet.


Albergo Ristorante Passo dell Futa

Het restaurant is van oud-wielrenner Vittorio Poletti. Dat schijnt eind jaren vijftig, begin jaren zestig een beroemd wielrenner te zijn geweest. Zegt mij dan weer helemaal niets, want ik heb ook de sportkennis van een aap. Maar ik vind het wel leuk. Overal hangen foto’s van hem en van nog een andere wielrenner (ben even zijn naam kwijt) die hier ook vandaan lijkt te komen. Het is een lollig ding. Zo komen er twee werklui binnen die een koffie (met een scheut sterke drank) in twee minuten wegwerken. En zo komen er twee zakenmannen in zwart pak om te eten. En ik hang er als wandelaar (ben te kort op weg om mezelf pelgrim te noemen) met een kopje thee tussen.

Ik loop weer verder. Ga weer het bos in dat iets beter begaanbaar is, en kom op de weg uit.

Oude Romeinse weg

Daar loopt een mevrouw aan wie ik maar even de weg naar het hotel vraag. Ze is anderhalve kop kleiner dan ik en heeft alleen nog maar aan de rechterkant twee ondertanden. Ze wijst hoe ik moet lopen. Ik check in, loop naar beneden voor een cola en wie komt daar aan? Het tandeloze vrouwtje. Ze herkent mij ook en zwaait lief naar me. Ze hoort bij het hotel.

Daar is het slechte weer weer